شيخ اجل كسى اسماى مبتهج و لاذ و ملتذ را ناخوش دارد به جاى آنها اسم مرتاح را به كار برد . مزيدا اين كه سخنى ديگر در اين مقام است كه به كار كمل اهل توحيد آيد و آن اين كه علامه قيصرى در شرح فص يعقوبى فصوص ابن عربى فرموده است « : اعلم ان الالتذاذ و التالم من صفات الكون فاسناد هما الى الحق لاحد الطريقين : احدهما اتصافه بصفات الكون و مقام التنزل ، و ثانيهما رجوع الكون و صفاته اليه ، و اما باعتبار الاحدية فالكل مستهلك فيها . ( ص 230 ط 1 ايران ) . ورود در بيان اين نكته بلند موجب خروج از موضوع رساله مىشود ، اهل اشارت را كفايت است . و لكن در دنباله مطلب قبل و بيان آن گوئيم : اطلاق اراده مثلا بر حق تعالى كه مريدش مى دانيم و مى خوانيم ، مسلما اراده به معنى مستعمل در انسان مثلا نيست زيرا اراده بدين معنى مسبوق به تصورات عديده و در نظر گرفتن نفع و ضرر موضوع و امور ديگر است كه درباره ب‌ارى روا نيست . امام موسى كاظم عليه السلام فرموده است « : ارادته احداثه لاغير » پس اراده را كه به حق تعالى نسبت مى دهيم بايد از حدود و نواقص مادى بشرى مبرا باشد . به تحقيق ، محبت مقسم علم و اراده و شوق و ميل است كه در هر عالمى به صورتى خاص ظاهر مىشود . و در حقيقت اراده را كه از انسان به خالق انسان برسانيم اعنى اراده را چون از ممكن بالا ببريم و به واجب برسانيم به صورت علم جلوه مىكند يعنى اراده به علم برمى گردد و علم و اراده يكى مىشود ، و حق تعالى مريد است يعنى عالم است . لذا جناب شيخ اجل ابن سينا قدس سره در فصل هفتم مقاله هشتم الهيات شفاء مبرهن فرموده است كه « : فواجب الوجود ليست ارادته مغائرة الذات لعلمه ، و لا مغائرة المفهوم لعلمه ، فقد بينا ان العلم الذى له بعينه هو الارادة التى له » ( ج 2 ط 1 رحلى ص 507 ) . و نيز صاحب اسفار در آخر فصل ششم موقف چهارم الهيات آن فرموده است « : . . . فاذن قد انصرح و اتضح ان كونه تعالى عالما و مريدا امر واحد من غير تغاير لا فى الذات و لا فى الاعتبار » ( ج 3 ط 1 رحلى ص 74 ) .